SUNIPEYK

Apple TV+’ın en iddialı yapımlarından biri olan Foundation (Vakıf), bilim kurgu edebiyatının “babası” sayılan Isaac Asimov’un devasa külliyatını (yaklaşık 600 yüzyılı anlatır) ekrana taşıyor. Ancak dizi, sadık bir uyarlamadan ziyade Asimov’un dünyasını modern bir perspektifle yeniden inşa eden bir “reimagining” (yeniden hayal etme) projesi olarak öne çıkıyor. Çok özet olarak seriye şöyle bir bakalım;

Şu an itibarıyla dizi 2 sezon yayınlanmış durumda. Her iki sezon da 10’ar bölümden oluşuyor.

• 1. Sezon: Galaktik İmparatorluk’un çöküşünü matematiksel olarak öngören Hari Seldon’un “Psikotarih” bilimini tanıtması ve insanlığın bilgisini korumak için Vakıf’ı kurma sürecine odaklanıyor.
• 2. Sezon: Birinci sezondan yaklaşık 100 yıl sonrasını konu alıyor. Vakıf’ın dini bir güç haline gelmesi, “Hober Mallow” gibi ikonik karakterlerin devreye girişi ve İmparatorluk ile Vakıf arasındaki gerilimin tırmanışını izliyoruz.
• 3. Sezon: Apple TV+ tarafından onaylandı ve çekimleri devam ediyor.

Peki, Dizi Kitaplara Ne Kadar Uyuyor?

Kısa cevap: Ruhu orada, ama olay örgüsü bambaşka. Asimov’un kitapları aksiyon odaklı değil, fikir odaklıdır; diyaloglar ve felsefi tartışmalar üzerine kuruludur. Dizi ise televizyonun doğası gereği bu felsefeyi görkemli bir görsellik ve daha kişisel, duygusal hikayelerle harmanlıyor.

Dizide Olup Kitapta Olmayanlar (Büyük Değişiklikler)

1. Genetik Hanedanlık * (Gündüz, Şafak ve Günbatımı): Dizinin belki de en parlak buluşu olan “Clonality” (İmparator’un kendini klonlaması) kitaplarda hiç yok. Asimov’un kitaplarında imparatorlar sıradan (ve genelde zayıf) insanlardır. Dizideki bu üçlü imparator yapısı, durağanlığı temsil etmek için harika bir ekleme olmuş.
2. Karakterlerin Cinsiyet ve Kimlik Değişimi: Kitaplarda neredeyse hiç kadın karakter yokken, dizide ana karakterlerin çoğu (Gaal Dornick, Salvor Hardin, Eto Demerzel) kadın olarak yeniden kurgulandı.
3. Aksiyon ve Duygusallık: Kitaplarda krizler genelde konuşarak çözülürken, dizide büyük uzay savaşları ve fiziksel çatışmalar ön planda.

Kitapta Olup Dizide Olmayanlar

1. Psikotarihin Katı Kuralları: Kitapta Psikotarih bireyleri değil, sadece kitlelerin hareketini öngörür. Dizide ise Gaal ve Salvor gibi karakterlerin “özel yetenekleri” veya “kaderleri” varmış gibi hissettiriliyor; bu durum Asimov’un “birey önemsizdir, toplum matematikseldir” mantığına biraz ters düşüyor.
2. Episodik Zaman Atlamaları: Kitaplar çok daha hızlı zaman atlar. Bir bölüm biter, 50 yıl geçer ve tüm karakterler değişir. Dizi, izleyicinin karakterlerle bağ kurabilmesi için (klonlama ve dondurulma gibi yöntemlerle) aynı karakterleri yüzyıllar boyu hikayede tutuyor.

Sonuç: İzlemeye Değer mi?

Eğer “kitabın aynısını izlemek istiyorum” diyorsanız hayal kırıklığına uğrarsınız, orası kesin. Ancak, Foundation’ı Asimov’un kavramlarından ilham alan, görsel olarak büyüleyici ve modern bir bilim kurgu destanı olarak görürseniz, şu an televizyondaki en kaliteli yapımlardan biri denebilir. Ben çok gençken bütün seriyi okuduğum için, biraz unutmuşum. Dizi de, farklı olduğu için seyrederken hatırlatmıyor, pek. Ancak bazı bariz şeylerin dizide olmadığı, farklı olduğu aşikar.

Bilim kurgu severseniz, bu eserin dizisini de kaçırmak istemeyeceksinizdir diye düşünüyorum.