ipana diş macunu artık bu isim altında üretilmeyecekmiş. Türkiye’nin belki ilk diş macunu değildir ancak ilk florürlü diş macunu idi ipana.
ipana diş macunun tarihçesi 1901 yılına dayanıyor. ipana, Bristol-Myers Şirketi tarafından 1901 yılında piyasaya sürülen oldukça popüler bir diş macunu markasıdır. Bristo-Myers bir Amerikan şirketi. Şirket, ipana diş macununu 1970 yıllarına kadar Amerika Birleşik Devletlerinde üretiyor ve satıyor. Ancak bu tarihten sonra Amerika satışlarına son veriyor.
ipana diş macunları ülkemizde ilk olarak hangi tarihte, üretildi ve satıldı derseniz, elimizde sadece tek bir kaynak var: ipana diş macunu prospektüsü, Eczacıbaşı ilaç fabrikası. Bu belgeye göre ipana diş macununun ruhsat tarihi 8/2/1963. Tabii bu florürlü ipana diş macununun ruhsatı olsa gerek. Belki önceki formüller ile de ipanalar var idi. Üretilmeyip belki de ithal edilenler de olabilir. Maalesef kaynağımız yok. Bu 1963 ruhsat tarihini ispatlayan kaynağın altında “Bristol – Myers Company LTD. lisansı altında Eczacıbaşı İlaç Fabrikası Levend, İstanbul’da imal edilmiştir” ibareleri var.
Türkiye’de ilk diş macunu, ipana diş macunu vb bilgilere ve kaynaklara sahipseniz, bildirirseniz buradan paylaşmak isterim.
- ipana uzun yıllardır Eczacıbaşı firmasının markası oldu.
- ipana diş macunu bir Amerikan markası yani (Alman değil).
- (En az) 1963 yılından beri de ülkemizde, Eczacıbaşı ilaç fabrikalarında üretilmiştir.
Levent (Levend) Eczacıbaşı İlaç Fabrikasının yerinde şu an biliyorsunuz, Eczacıbaşı holding binası ve Kanyon alışveriş merkezi ve Residence’ı bulunmaktadır.
Daha sonra Eczacıbaşı’nın 1991 yılında P&G (Procter&Gamble- Almanya, bu ortaklıklar ve ülkeleri konuları çok karışık maalesef ) ile ortaklığıyla başlayan süreç ipana markasının tamamen P&G’ye geçmesi ile devam etmiş.
ipana diş macunu neden yok
Son olarak da artık P&G ipana markasını devam ettirmemeye karar vermiş. ipana yerine Oral-B olarak devam etme kararı almışlar.
P&G firmanın ipana markasını devam ettirmemesinin sebebi lisans sorunu da olabilir. Çünkü Amerikan ipana markası en son bir Kanada üretici firması olan Maxill’e satılmış. Firmanın ipana sayfası. 1901 yılından beri var olan bir markayı yeniden canladırmaya çalışıyorlar, görünüyorlar.
Not: ipana orijinalinde “i” harfi küçük olarak yazıldığı için tüm yazıda küçük olarak yazılmıştır.
Eczacıbaşı Eski Logoları
ipana tarihçesini araştırırken Eczacıbaşı İlaç’ın iki eski logosuna rastgelince onları da bu vesile ile yazıda vermek istedim.
İlk logo yukarıda kaynak olarak verdiğim Eczacıbaşı İlaç fabrikası ipana prospektüs’ünden alınma. Tam yılı ve kimin tarafından yapıldığı bilgisine erişemedim.
İkinci Eczacıbaşı logosu yine ilaç kutuları üzerinden. Tam kullanıma başlandığı yılı ve hangi ajans/ kimin tarafından yapıldığı bilgileri yok.
Tabii ben yine 1960larda kullanılanı beğendim. Hem yuvarlak hem üçgen kullanımı ile tam bir damga. Güçlü ve gerek ilaç kutularının gerekse basılı materyallerin üzerinde kendini çok net gösteriyor ve ifade ediyor, bence. Şimdi kullanılan, yumuşak/ yuvarlak “e” harfinden çok daha karakterli bir logoymuş. Geri dönmeyi düşünmezler, bu eski logolar çoktan unutulmuş. Kendi sitelerinde bile yok. Veya bir yerlerde vardır ama internette ulaşılamıyor. Burada dursunlar bari.
Arşiv Notu: Bu yazıdaki veriler, 1963 tarihli orijinal prospektüsler ve nadir bulunan ilaç kutusu görselleri analiz edilerek derlenmiştir. Sunipeyk olarak amacımız, kurumsal sitelerde dahi yer almayan bu dijital mirası korumak ve tasarım meraklıları için bir referans noktası oluşturmaktır. Elbette bir çok meraklı da, ipana diş macunlarına ne oldu diye geliyor.
Bende, altında ilk logonun basılı olduğu, muhtemelen Vitra’da üretilmiş üçgen bir kül tablası var. Kül tablasının yan yüzeylerinde Puro, Tuvalet Sabunu ve Gripin yazıyor.