1967 yılında Broadway’de fırtınalar estirdikten sonra, 1979 yılında Miloš Forman’ın usta dokunuşuyla sinemaya uyarlanan Hair, sinema tarihinin en güzel müzikallerinden biridir. (Belki de en güzeli)
Hair sadece müziklerden ibaret değildir; 60’ların karşı kültür hareketini, savaş karşıtlığını, özgürlük arayışını ve dostluğu en saf haliyle hissettiren kült bir başyapıttır.
Hair Neden Sinema Tarihinin En Özel Müzikalidir?
1960’ların sonu… Vietnam Savaşı’nın gölgesinde büyüyen bir gençlik, New York Central Park’ta çiçeklerle, şarkılarla ve dansla bir araya gelen “kabile” (The Tribe) ve Oklahoma’dan askere gitmeden hemen önce şehre gelen saf bir kasaba çocuğu: Claude Hooper Bukowski.
Miloş Forman’ın yönettiği 1979 yapımı Hair, geleneksel sinema müzikallerinden çok farklı bir ruha sahiptir. Tiyatro sahnesinin soyut havasını alıp Central Park’ın çimlerine, New York sokaklarına ve askeri kışlalara taşıyan film, izleyiciyi ilk dakikadan itibaren temposunun içine çeker.
Ayrıca filmin en büyüleyici tarafı, sunduğu zıtlıklardır. Bir yanda statükoyu, kuralları ve anlamsız savaşları temsil eden düzen; diğer yanda özgürlüğü, aşık olmayı, hippi kültürünü ve yaşam coşkusunu savunan Berger ve arkadaşları ve diğer çiçek çocukları. Forman, bu iki dünyayı öyle bir harmanlar ki, izlerken hem içimiz coşkuyla dolar hem de finaldeki o unutulmaz sahneyle kalbimiz kırılır.
“Aquarius”, “Let the Sunshine In”, “Hair” ve “I Got Life” gibi parçalar sadece birer soundtrack değil, bir dönemin özgürlük marşlarıdır.
Broadway’den Sinemaya 12 Yıl: Tiyatro oyunu ilk kez 1967’de sahnelendi. George Lucas da dahil olmak üzere birçok yönetmen filmi çekmek istedi ancak haklar uzun süre alınamadı. Sonunda yönetmen koltuğuna yetenekli Çek yönetmen Miloš Forman oturdu.
Miloš Forman’ın Kişisel Bağı: Forman, 1960’larda Prag’dayken tiyatro oyununun müziklerini dinlediğini ve o an bu esere aşık olduğunu belirtmiştir. Komünist rejim altındaki Çekoslovakya’dan gelen biri olarak, özgürlük temasını kişisel seviyede derinlemesine hissetmiştir.
Unutulmaz Yemek Masası Dansı: Berger’ın (Treat Williams) zengin ailenin akşam yemeğinde masanın üzerinde dans ettiği “I Got Life” sahnesi, tamamen doğaçlama hissi vermek için tek seferde değil, koreograf Twyla Tharp’ın yenilikçi yaklaşımıyla günlerce prova edilerek çekilmiştir.
Yürek Burkan Final Değişikliği: Tiyatro oyununun orijinalinde askere giden ve hayatını kaybeden kişi Claude’dur. Ancak Miloš Forman, film versiyonunda Berger’ın Claude’un yerine askeri birliğe girmesini sağlayan o efsanevi trajik bükülmeyi eklemiş ve sinema tarihinin en vurucu finallerinden birine imza atmıştır.
Şarkıların Başarısı: Film vizyona girmeden çok önce tiyatro sürümünün albümü Billboard listelerinde 1 numaraya yükselmiş ve milyonlarca satmıştır.
Gerçekten En İyi Müzikal Filmi midir Hair?
Bir müzikalin ve/ veya filminin “en iyi” olup olmadığı kişisel zevklere göre değişse de, Hair bizce çok özel bir kategoride yer almaktadır, gönlümüzde.
Hair, tıpkı Cabaret gibi, eğlendirirken politik ve sosyolojik bir duruş sergiler.
1960’ların ruhunu anlatmasına rağmen, ifade özgürlüğü, otorite sorgulaması ve bireysel varoluş temalarıyla bugün hala güncelliğini de korumaktadır.
Şarkıların hikâyeye yediriliş biçimi son derece doğaldır; karakterler durup dururken şarkı söylüyormuş hissi vermez, duygusal patlamalarını müzikle ifade ederler.
Son sahnesinde “Let the Sunshine In” şarkısı eşliğinde binlerce kişinin savaşa karşı yürüdüğü an, sinema tarihinin en güçlü görsellerinden biridir. Onu “en iyi” kılan da zaten bıraktığı bu silinmez izdir.